Bakteriyel Solgunluk ve Patates Kahverengi Çürüklüğü

Hastalık etmeni patateste yeşil aksam ve yumruda olmak üzere iki farklı tipte belirti oluşturur. Patatesin yeşil aksamında, ilk belirtiler sıcak günlerde dalların uçlarındaki yapraklarda meydana gelen solgunluktur. Susuzluktan dolayı oluşan solgunluktan farkı, gece serinliğinde solgunluğun kaybolmamasıdır. Hastalık iler­ledikçe kök boğazının hemen üzerindeki bölgede çizgi şeklinde kahverengileşme ve yapraklarda bronzlaşma görülür. Bu tür belirti gösteren bitkilerin gövdeleri kesildiğinde veya kırıldığında beyaz, sümüksü bir bakteriyel akıntının çıktığı görülür. Patates yumrularında, hastalığın gelişme evresine bağlı olarak belirtiler dışarıdan görülmeyebilir. Yumru belirtileri "Patates halka çürüklüğü (Clavibacter michiganensis subsp. sepedonicus)" ile karıştırılabilir. Ancak kahverengi çürüklük hastalığı yumruların gözlerinden ve gövdeye olan bağlantı kısmından bakteriyel damlacıkların çıkmasıyla ayırt edilebilir. Bu bakteriyel akıntı kuruyunca toprak parçaları gözlere yapışık olarak kalır. Hastalıklı yumrular kesildiği zaman yumru iletim demetlerinde nekroz ve kahverengileşme görülür. Kahverengileşen iletim demetlerinden krem renginde bir bakteriyel akıntı çıkar. Hastalık kahverengi çürüklük adını bu belirti tipinden dolayı almıştır. Hastalık etmeninin latent yaşama özelliğinden dolayı sağlıklı görünen bitkilerden hastalıklı yumrular oluşabilmektedir. Domateste ise hastalık belirtileri yeşil aksamda görülmektedir. Yeşil aksamda, başlangıçta günün sıcak saatlerinde dalların ucunda yer alan yapraklarda solgunluk görülür. Bu solgunluk eğer çevre koşulları etmenin gelişmesi için uygunsa hızla ilerler. Etmen için daha az uygun koşullarda bu solgunluk yavaş ilerler, bitkide cüceleşme görülebilir ve gövdede çok sayıda yan kök oluşur. Hastalık belirtileri gösteren bitkilerin gövdeleri ortadan ikiye kesildiğinde iletim demetlerinde kahverengi renk değişikliği görülür. Bu şekildeki domates gövdesi kesilip bir süre su içinde bekletilirse sarımsı beyaz bakteriyel akıntının suya doğru aktığı görülecektir. Bu hastalık etmenine karşı uygulanabilecek etkin bir mücadele metodunun olmaması, domateste fide ve patateste tohumluk yumru ile taşınabilmesi ve tohumluk üretiminde toleransının "0" olması nedeniyle önemli bir etmendir. Bu nedenle, Ülkemizin iç ve dış karantina listesinde yer almaktadır. 1990Mı yıllarda önemli tohumluk patates üreticilerinden biri olan Hollanda' da önemli ekonomik kayıplara sebep olmuştur. Hastalık patates üretimi yapılan çoğu ülkede görülmektedir. Ülkemizde ise Nevşehir ve Afyon ilinde saptanmış ve eradike edilmiştir. Patateste Balıkesir ve Bolu illerinde, domateste ise Çanakkale ilinde belirlenmiştir.

tarimziraaat.com © 2008