Latincesi

Aculops tycopersici (Massee)

Hastalık Tanımı

Erginlerin dorsal kısmı hafif kambur, ince uzun, iğ şeklinde ve sarımsı beyaz renktedir. Dişiler 150-180 um, erkekler ise 140-150 um boyundadır. Zararlı gözle görülemeyecek kadar küçüktür. Kışı, tarladaki bitki artıkları arasında geçirir. Gelişmesi için optimum koşullar 26.5°C sıcaklık ve %30 orantılı nemdir. Sıcaklığın yüksek ve orantılı nemin düşük olması zararlının çoğalmasını hızlandırır. Optimum koşullarda yumurtaların açılma süresi 2 gündür. Birinci nimf dönemi 1 gün, ikinci nimf dönemi ise 2-3 gün sürer. Gelişmesini 6-7 günde tamamlar. Dişiler, yumurtlama sırasında yaprak üzerinde sabit kalırlar. Yumurtalarını yaprak tüyleri arasına, yapraktaki küçük yarıklar içine veya yaprak damarı boyunca bırakır. Birinci dönem nimfler, gelişmeleri boyunca çok az hareket eder. Zararlı yaz boyunca üremeye devam ederek çok sayıda döl verir.

Yaşayış

Konukçulannın gövde, yaprak ve meyvelerinde beslenir. İlk zarar belirtileri bitki gövdesinin alt kısmında ve alt yapraklarda görülür. Daha sonra yukarı doğru yayılma gösterir. Zarar gören yaprakların rengi parlak kahverengi veya kızılımsı olup kavrulmuş gibi sert ve gevrektir. Alttan itibaren yapraklarda kurumalar ve gövde üzerinde çatlamalar olur ve büyüme durur. Domates bitkisinin gövde ve meyvelerinde yağlımsı, bronz bir renk değişimi görülür. Meyvelerin üzeri sertleşerek çatlamalar meydana gelir. Patateste, domateste olduğu gibi gövdede bronzlaşma görülmez. Patates yaprak­larında kurumalar olabilir ve yoğun bulaşmalar sonucunda bitkiler ölür. Patlıcanda ise yapraklarda kıvrılma ve yaprak epidermisi üzerindeki tüylerde koyu kırmızı renklenmeler olur. Bitki canlılığını sürdürür ancak meyvelerde şekil bozukluğu görülür. Domates pasakarı Ege, Akdeniz ve Marmara Bölgelerinde açıkta ve örtüaltında yetiştirilen domateslerde önemli zarara neden olur,

Kültürel Önlemler

Fidelerin zararlı ile bulaşık olmamasına özen gösterilmelidir. Bu nedenle fideliğin çevresinde zararlının konukçusu olan kültür bitkileri ve yabancı otların bulunmamasına dikkat edilmelidir. Hasattan sonra derin sürüm yapılmalı ve özellikle domates tarlalarını çevreleyen alanlardaki zararlının konukçusu olan yabancı otlar doğal düşmanlar yönüyle incelenerek buna göre uygulama yapılır.

Kimyasal Mücadele

Bitkinin her tarafı ilaçla kaplanacak şekilde uygulama yapılır.

İlaçlama Zamanı

Örtüaltında veya tarladaki bitkiler gözden geçirilir. Bitkilerin özellikle toprağa yakın kısımları incelenerek, pas rengini alan bitkilerden yaprak örnekleri alınır. Yapraklar stereo binoküler mikroskop altında incelenerek zararlı aranır. Zararlının görüldüğü bitkiler ve çevresinde lokal uygulama yapılır. İki veya üç gün aralıklarla bitkiler incelenir ve yayılma olması halinde tüm tarla ilaçlanır.