Latincesi

Hastalık Tanımı

Hastalık etmeni fungus, tohumla taşınmakta ve toprağa düşen hastalıklı bitki artıkları üzerinde yıldan yıla canlılığını sürdürebilmektedir. Fungus bitkinin bütün organlarında zarar yaparak toprak üstü organlarda oluşan lezyonlar üzerinde ve yapay besi yerlerinde bol miktarda piknidyumlar oluşturmaktadır. Piknidyumlar basık küresel, ostiollu ve siyahımtırak renktedirler. Pikniosporlar renksiz, bölmesiz yada tek bölmelidir. Hastalık etmeni olumsuz çevre koşullarına karşı dayanıklı klamidosporlar da oluşturmaktadır.

Yaşayış

Hastalık belirtileri, bitkinin her döneminde ve bütün organlarında kök, kök boğazı, gövde, dal, yaprak ve tohum kapsüllerinde görülür. Hastalık fide döneminde çökerten şeklinde de zarar yapar. Hastalık belirtileri genellikle dallanma noktasına yakın, bitki kök boğazım çepeçevre saran koyu kahverengi yada siyahımtırak renkli bir lezyon şeklinde ortaya çıkar. Daha sonra çevre koşullan uygun olduğu zaman bu lezyon aşağı ve yukarıya doğru yayılır. Bazen hastalık bir veya birkaç dalda zarar yapar ve yanıklık şeklinde bir görünüm oluşturur .Özellikle tohum kapsülü ve yapraklarda görülen lezyonlar üzerinde topluiğne ucu büyüklüğünde siyahımtırak renkli piknidyumlar oluşur. Hastalık özellikle üst üste mercimek ekimi yapılan ve münavebe uygulanmayan tarlalarda daha çok zarar yapmaktadır. Hastalığa erken dönemde yakalanmış bitkiler ve dallar ya tamamen erimekte yada çok düşük oranda ürün vermektedir. Hatta bazı üreticiler bu hastalığın zararından dolayı tarlalarını sürmek zorunda kalmaktadırlar. Hastalık Güneydoğu Anadolu bölgesinde kırmızı mercimek yetiştirilen bütün alanlarda yaygın olarak görülmektedir.

Kültürel Önlemler

Temiz tohumluk kullanılmalı, bunun için hastalık görülmeyen tarlalardan tohumluk alınmalı, Sık ekimden kaçınmalı, dekara 9 kg' dan fazla tohumluk ekilmemeli, Aynı tarlaya üst üste mercimek yada diğer baklagiller ekilmemeli, özellikle hububat ile en az 2 yıllık bir ekim nöbeti uygulanmalı, Mümkün olduğu kadar geç ekim yapılmalı (Sonbaharın ilk yağışlarından sonra tercihen Kasım ayının ikinci haftasında), Hasattan sonra tarla derin sürülerek hastalıklı bitki artıkları toprağa gömülmeli, Mercimek hasadı dane dökülmeyecek şekilde yapılmalı, münavebe bitkileri arasında kendiliğinden yetişen mercimekler yok edilmeli, Sitona sp. zararının yoğun görüldüğü tarlalarda, bu zararlıya karşı mücadele yapılmalıdır.

Kimyasal Mücadele

Tohumlar, ilaçlamadan önce 100 kg a 500 ml su düşecek şekilde hafifçe nemlendirilmeli ve önerilen dozda ilaçlar homojen bir şekilde tohuma karıştırılmalıdır. Bidonda yapılan ilaçlamalarda ilacın homojen dağılımını sağlamak için bidon 40-50 kez çevrilmelidir. Selektörde ilaçlamaya başlamadan önce, ilaçlama aygıtının tohuma gereken oranda ilaç verecek biçimde ayarlanmasına özen gösterilmelidir.

İlaçlama Zamanı

Mercimekte kök boğazı çürüklüğü hastalığı ile ilaçlı mücadele tohum ilaçlamaları şeklinde yapılır ve koruyucu niteliktedir.