Latincesi

armigera Hübner.) (Lepidoptera: Noctuidae)

Hastalık Tanımı

Yeşilkurt kelebeklerinin ön kanatları üzerinde biri böbrek diğeri daire şeklinde belirgin iki leke vardır (Şekil ). Kanat açıklığı 30–35 mm’dir. Erkek kelebeklerin ön kanatları gri yeşil, zeytin yeşili veya devetüyü renkte ve dişilerin ön kanatları ise turuncu kahve, kırmızı kahve veya tuğla kırmızısı renktedir. Yumurtaları üstten basık küre şeklinde, soluk beyaz, sarımsı yeşil renkte ve boyuna çizgilidir Yumurtadan yeni çıkmış larva şeffaf, soluk grimsi yeşil renktedir. Olgun larva 30–40 mm boyunda olup, yeşil, kahverengi veya turuncu rengin değişik tonlarındadır. Vücudun yanlarında uzunlamasına bantlar bulunur (Şekil ). Larvaların üzerinde dikenimsi çıkıntılar bulunur. Pupalar, 15–18 mm boyunda ve 5 mm eninde kırmızı kahverengidir. Zararlı kışı pupa halinde toprağın 3–8 cm derinliğinde geçirir. Kelebekler nisan başından itibaren görülürler. Yumurtalarını yaprak, gövde, koçan kavuzu ve püskülleri ile tepe püskülleri üzerine tek tek ve bazen 3–5 adetlik gruplar halinde bırakırlar. Zararlı 400– 2000 yumurta bırakabilir. Yumurta bırakıldıktan 24 saat sonra üzerinde enine kırmızı bir halka belirir. Açılmaya yakın bu halka koyulaşır. Yumurtalardan sıcaklığa bağlı olarak 3–5 günde çıkan larvalar bulundukları yerde beslenirler ve daha sonra üreme organlarına geçerler. Larvalar yaklaşık 15 günde 6 larva dönemi geçirerek bazen koçan içinde ve genelde toprakta pupa olurlar. Pupa süresi 9-12 gündür. İkinci ürün mısırda bir döl verir.

Yaşayış

Tepe ve koçan püsküllerini keserek döllenmeye engel olan larvalar, koçanların seyrek taneli olmasına sebep olurlar (Şekil). Ayrıca, larvalar süt olum döneminde, koçanın ucuna doğru bir delik açarak koçan içerisine girer. Burada süt olum dönemindeki taneleri yiyerek 3– 5 cm uzunluğundaki alanı tahrip eder. Ayrıca koçanda açtıkları deliklerden bazı fungal hastalık etmenlerinin bulaşmasına neden olurlar. Yeşilkurt zararından dolayı üründe verim ve kalite düşer. Ülkemizin bütün bölgelerinde yaygındır.

Kültürel Önlemler

Yumurta Parazitoitleri Trichogramma evanescens Westw. (Hym.:Trichogrammatidae) Larva Parazitoitleri Tachina magnicornis Zet (Dip.:Tachinidae) Apanteles cupreus Lyle (Hym.:Braconidae) A.glomeratus (L.) (Hym.:Braconidae) Cotesia ruficrus Haliday (Hym.:Braconidae) Chelonus osculator Panzer (Hym.:Braconidae) Habrobracon brevicornis (Wasmael) (Hym.:Braconidae) H. hebetor Say. (Hym.:Braconidae) Cotesia kazak (Tel.) (Hym.:Braconidae) C.lineola Curtis (Hym.:Braconidae) C.melanocela (Rata) (Hym.:Braconidae) Glytapanteles liparidis (Bouch.) (Hym.:Braconidae) Psycoletes lancifer Haliday (Hym.:Braconidae) Microplitis rufiventris Kok. (Hym.:Braconidae) Lonchaea chorea (Fabricus) (Hym.:Lonchaeidae) Sarcophaga destructor Malloch (Hym.:Sarcophagidae) Hyposoter didymator (Thbg.) (Hym.:Ichneumonidae) Diadegma sp. (Hym.:Ichneumonidae) Pupa Parazitoitleri Ichneumon sarcitorius L. (Hym.: Ichneumonidae) Conomorium patulum (Walk.) (Hym.: Pteromalidae) Hastalık Etmeni Bacillus thuringiensis (Bacillaceae) Predatörler Adonia variegata Goeze (Col.:Coccinellidae) Coccinella septempunctata L. (Col.:Coccinellidae) Scymnus interruptus Goeze (Col.:Coccinellidae) S. apetzoides Copra (Col.:Coccinellidae) S. apetzi Muls. (Col.:Coccinellidae) S. levaillanti Muls. (Col.:Coccinellidae) O. minitus (L.) (Het.:Anthocoridae) O. niger (Wollf) (Het.:Anthocoridae) Geocoris megacephalus (R.) (Het.:Lygaeidae) Campylomma diversicornis Reut. (Het.:Miridae) Deraeocoris pallens Reut. (Het.:Miridae) Nabis punctatus C. (Het.:Nabidae) Chrysoperla carnea (Steph.) (Neur.:Chrysopidae) Hasattan sonra tarlalar sürülmelidir.

Kimyasal Mücadele

Doğal düşmanların bu zararlıyı baskı altında tutması nedeni ile kimyasal mücadeleye gerek görülmemektedir. Ancak, doğal düşmanların yetersiz olduğu tarlalarda kimyasal mücadele yapılır. Öncelikle kullanılacak alet ve makinenin kalibrasyonu yapıldıktan sonra kullanılacak ilacın dozuna göre miktarı hesaplanır. Hesaplanan ilaç miktarı önce 10–15 litre su ile ayrı bir kapta karıştırıldıktan sonra alet veya makinenin deposuna konur ve üzerine istenen seviyeye kadar tekrar su ilave edilir. İlaçlama sabah veya akşam serin saatlerde yapılmalıdır.

İlaçlama Zamanı

Mısır koçan püskülü döneminden hemen önce veya koçan püskülü döneminde tarla kenarına kurulan yeşil kurt feromon tuzaklarında veya ışık tuzaklarında birkaç gece ard arda yakalanan toplam kelebek sayısı 10 ve üzerinde ise tarla kontrolleri sıklaştırılır. Mısır koçan püskülü döneminde, tarlanın 5 farklı yerinde aynı sıra üzerinde yan yana 5 bitkinin koçan püskülü üzerinde yapılan larva kontrolünde, bitki başına ortalama 1 adet 1.- 3. dönem larva belirlendiğinde ilaçlama yapılmalıdır. İlaç uygulamasında larvaların 1.-3. dönemleri geçmemelerine dikkat edilmelidir. Ayrıca ilaçlama döneminde mısırda bulunan doğal düşman faunası mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.