Latincesi

Hastalık Tanımı

Bu hastalığa yakalanan bitkilerin başakları siyah renkte toz yığını şeklinde görülür. Bu, siyah tozlar 6-7 mikron çapında olup etmenin sporlarıdır. Önce bir zar ile kaplı olan bu sporlar, sonradan zarın yırtılıp parçalanması ile çevreye dağılırlar. Genel olarak sporlar rüzgarla yayılarak sağlam başaklardaki tohum taslağı üzerine gelir. Ekim mevsimine kadar tanenin üzerinde veya kavuzun altında spor veya misel halinde yaşamlarını sürdürürler. Hastalık etmeninin spor veya miselleri ile bulaşık tohumlar ilaçlamadan ekildiğinde, tohum çimlenirken üzerindeki spor ve misellerde gelişmeye başlayarak genç çimi (koleoptil) enfekte ederler. Bu dönemdeki çevre koşullarının enfeksiyon oranı üzerinde önemli etkisi olmaktadır. Enfekte olmuş bitki büyümesini sürdürürken, bitki içindeki miselde gelişmesine devam eder ve başak teşekkül ederken tanelerin içini rastık misellerini doldurur. Daha sonra olgun sporlar oluşur ve taneyi çevreleyen zar parçalanarak sporlar etrafa dağılır ve sağlam bitki çiçeklerine ulaşırlar.

Yaşayış

Siyah rastıkta denen bu hastalık tarlada bitkilerin çiçeklenme döneminde görülmeye başlar. Tanelerin üstü başlangıçta gri renkli bir zar ile kaplıdır ve başak üzerindeki kılçıklar da yerlerini korumaktadır (kapalı rastık görünümü), sarı ve tam olum döneminde ise zar patlamakta, kılçıklar dökülmekte, sporlar çevreye dağılmaktadır. Sonuçta bitkide sadece başak ekseni kalmaktadır (açık rastığa benzer görünüm). Bu nedenle tarlada açık ve yan açık arpa rastıkları birbirinden ayırt edilememektedir. Ancak kesin ayrım laboratuar da sporların çimlendirilmesi ile mümkün olmaktadır.

Kültürel Önlemler

Hastalık etmenlerine karşı dayanıklı çeşitlerin ekimine öncelik verilmelidir. Bunun yanında, kapalı rastığın, yaygın ve zararlı olduğu yerlerde kışlık ekimler olanaklar ölçüsünde geç, yazlık ekimler erken, diğer bir deyişle düşük toprak sıcaklığında (10 °C'nin altında), yarı açık rastıkta ise toprak sıcaklığının 13 °C üstünde olduğu bir devrede ekim yapılmalıdır. Ayrıca, derin ekim her iki hastalığın enfeksiyon oranını arttırdığından yüzeysel ekim yapılmalıdır.

Kimyasal Mücadele

Tohum ekimden önce önerilen ilaçlardan biri ile ilaçlanmalıdır. Arpa yarı açık ve kapalı rastık hastalıklarına karşı yapılacak tohum ilaçlama uygulaması, ilaçlama cihazı çalışan selektörlerde veya ilaçlama bidonlarında yapılmalıdır. Önerilen ilaçlar, önerilen dozlarda kullanılmalıdır. İlaçlanmış tohumluk ekime kadar kuru bir yerde saklanmalı, polietilen gibi hava geçirmeyen kaplarda muhafaza edilmemelidir. Herhangi bir nedenle o yılın ekim mevsiminde ekilmeyen ilaçlanmış tohumluk, bir sonraki yılın ekim mevsimine kadar normal depolama koşullarında çuvallarda, bez torbalarda, temiz ve kuru yerlerde saklanmalıdır.

İlaçlama Zamanı

Tohum ekimden önce önerilen ilaçlardan biri ile ilaçlanmalıdır.