Latincesi

(G/is glis L.) ( Rodcntia: Muscardinidae )

Hastalık Tanımı

Boy 285-350 mm., kuyruk 130-170 mm., arka ayak 28-30 mm. uzunluktadır. Ağırlık 91-198 gr'dir. Sırt kısmı ve kuyruk gri açık kahverenginde, yanak ve karın beyazdır. Sırt kısmındaki kıllar, karın kıllarına nazaran daha sert ve daha uzundur. Kulak delikleri büyük ve geniş kepçelidir. Bıyıklar ince uzun ve siyah renklidir. Kuyruk enli, uzun ve sık kıllıdır. Yuvalar, kalın gövdeli genellikle yaşlı ağaçların gövdelerindeki oyuk ve kovuklara yapılır. Gece faaldir. Yiyeceğini akşam alaca karanlıkta başlayarak bütün gece temin eder. İyi bir tırmanıcıdır. Topluca yer değiştirebilirler. Yılda iki defa ve bir defasında 3-7 yavru doğurur. Yavrular tüysüz ve gözleri kapalı olarak dünyaya gelirler. Yavruların gözleri 21 gün sonra açılır. Gebelik süresi dört haftadır. Keskin ıslık sesini andıran sesler çıkartırlar. Yırtıcıdırlar, yuvalarında kış uykusuna yatarlar. Kış uykuları 5-6 ay sürer. Arada bir uyanarak beslenirler. Ömürleri 8-10 yıl kadardır.

Yaşayış

Çeşitli kabuklu meyveleri süt olumu devresinden itibaren yemek, dökmek ve civarlarında belirledikleri alanlara yığmak suretiyle zararlı olurlar. Yer yer ekonomik önemi haiz kayıplara neden olmaktadırlar. Yurdumuzun Karadeniz kıyısındaki ormanları ile Istıranca ormanlarında bulunmaktadır.

Kültürel Önlemler

Doğal düşmanları Bit ve kene asalakları, tilki, sansar, atmaca ve şahin avcılarıdır. Fındık plantasyonlarına bitişik ormanlardaki yuvalanmalarının bir kısmına engel olacağından, kurumuş ağaç ve kütüklerin temizlenmesi yararlıdır.

Kimyasal Mücadele

Fındıkların süt olumu devresinde fındık ağaçlarının altında yenik çotanak görüldüğü zaman ilaçlama yapılır. Zararını en çok orman kenarlarındaki tındık ağaçlarında gösterdiği için buradaki fındık ağaçları ve özellikle çotanaklar % 4'lük Thiram 80 etkili maddeli preparat ile iyice ilaçlanır. İlaçlama kuşak ilaçlaması şeklinde ve iki sıra fındık ağacı ilaçlaması suretiyle yapıldığı takdirde zarar önlenmektedir. İlacın tesiri fındık hasadına kadar, yani 2.5 - 3 ay devam etmektedir. Eğer Thiram 80 terkipli Pomarsol forte ilacı kullanılacaksa l it. eriyiğe 25 cc Dow latex yapıştırıcı maddesi ilave edilerek karıştırılmalıdır.

İlaçlama Zamanı

Ormana bitişik fındıklıklarda fazla çoğalınca veya mevsimsel göç sonucunda zararları tespit edilir edilmez kimyasal mücadele yapılmalıdır.