Latincesi

Lepidoptera: Noctuidae

Hastalık Tanımı

Pamuk çizgili yaprakkurdu [Spodoptera exigua (Hbn.)]ma halk arasında "Karadrina" adı da verilmektedir. Erginlerin kanat açıklığı 23-28 mm kadardır. Gri gümüşi renkli ve kanatlan üzerinde zikzaklı çizgiler bulunan kelebek 2.0-2.5 cm boyundadır. Genel görünüşü gri kahve ve kurşuni kahverengidir. On kanatta biri böbrek diğeri daire şeklinde olan kahverengi, gözle görülebilen iki leke vardır. Dişiler erkeklere göre daha iri yapılı ve daha koyu renklidir. Yumurtası 0.4 mm çapında, beyaz renkli ve üstten hafifçe basık olup gözle görülebilir. Yumurtalara büyüteçle bakıldığında üzeri dilimli şekilde görülür. Yumurtalarını soya yaprakçıklarmın üst kısmına kümeler halinde bırakır. Zararlı yumurta paketini abdomeninden çıkardığı beyaz pullarla örter. Yumurtadan yeni çıkmış larvaların boyu 1 mm kadar olup, baş siyah ve vücuda oranla büyüktür. Vücudun genel görünüşü gri yeşildir. Son dönem larvanın boyu 2­2.5 cm kadar olup, sırtta ve yanlarda baştan sona kadar uzanan beyazımsı bir şerit bulunur. Larvalar çıplak gözle bakıldığında kılsız görünür. Pupası 1 cm boyunda ve açık kahverengidir. Uç kısmında birbirlerinden uzakta iki tane dikenimsi çıkıntısı vardır. Dişi ve erkek kelebekler gündüz bitki yapraklarının alt kısımlarında loş, gölgeli ve kuytu yerlerde saklanır. Akşamüzerleri uçuşur ve çiftleşirler. Dişi kelebek yumurtalarını gece, soya yaprakçıklanmn üst kısmına paket halinde bırakır. Bir dişi kelebek hayatı boyunca 300-600 kadar yumurta bırakır. Ayrıca 1700 kadar yumurta bıraktığı da saptanmıştır. Ergin ömrü yaz mevsiminde 6-8 gün, bahar aylarında ise 15-20 gündür. Erkek kelebeklerin yaşam süreleri dişilere nazaran 1-2 gün daha kısadır. Erginler çiçeklerin nektarlarını emerek beslenir. Bir yumurta kümesinde 20-150 kadar yumurta olabilir. Yumurta yaz mevsiminde 2-3 günde, bahar ve kış aylarında ise 10-18 günde açılır. Yeni çıkan larvalar Önce yumurta kabuğunu yiyerek beslenir. Larva 5 dönem geçirdikten sonra pupa olur. Larva dönemi yazın 9-11 gün kadardır. Larvalara dokunulduğunda karakteristik olarak kıvrılırlar. Ayrıca larva bitki üzerinde ise çok kere kendini yere atar. Olgun larva toprak içinde 4-7 cm derinliklerde, yüksük şeklinde bir odacık yapar. Larva bu odacığın girişini ağzından çıkardığı ağ ile örerek burada pupa olur. Pupa dönemi yazın 7-8 gün kadardır. Hayat dönemi yazın 21 gün olmasına karşın, kışın 60-80 gün kadardır.

Yaşayış

Pamuk çizgili yaprakkurdu soya bitkileri çıkar çıkmaz görülebilir. Soyanın gelişme mevsimi süresince zararlıya rastlansa da, esas zararını bitkinin çiçeklenme öncesinde yapmaktadır. Yeni çıkmış taze yapraklarda katlı halde bulunan yaprakçıkların iki parçası arasında beslenir. Bitkilerin 4-6 yapraklı olduğu dönemde zararlı yoğun bulunursa, gelişme yavaşlar ve bitkiler zarar görür. Ülkemizin hemen hemen tüm bölgelerinde bulunduğu saptanmıştır.

Kültürel Önlemler

Zararlının kışlayabileceği bitki artıkları tarladan toplanarak uzaklaştırılmalı ve yok edilmelidir.

Kimyasal Mücadele

Çiğ kalktıktan sonra, rüzgârsız ve günün serin saatlerinde ilaçlamanın yapılmasına özen gösterilmelidir. Tarla pülverizatörleri ile ilaçlama yaparken sıra üstü memesinin bitkinin üst seviyesinden 30 cm kadar yükseklikte tutulmasına dikkat edilmelidir.

İlaçlama Zamanı

Yapılan sürveylerde, 3 m sıra uzunluğunda 6 larva veya yeni açılmış 2 yumurta paketi bulunduğunda mücadeleye geçilmelidir.