Latincesi

Hastalık Tanımı

Patojen, kışı sert geçen yörelerde kleistotesyum halinde geçirir. Fungusun kleistotesyumları koyu kahverengi, yüzeyleri pürüzlü ve küreseldir. Baharda olgunlaştıklarında, su ile temas edince çatlarlar. Böylece askosporlar atmosfere yayılır. Bu dönemde tütünler fide devresinde olduğu için, yaprak yüzeyleri sürekli nemlidir. Askosporlar kuru yüzeylerde çimlenebildiklerinden fide döneminde enfeksiyonu gerçekleştiremezler. Askosporlar bu aşamada başka konukçuları enfekte ederek hastalık oluştururlar. Hasta bitkilerde oluşan konidiler, tarla döneminde tütünlere ulaşarak enfeksiyonlara neden olurlar. Ilıman geçen yörelerde ise etmen miselyum halinde kışı canlı olarak geçirir. Baharda konidi oluşturarak enfeksiyonlara neden olurlar. Konidiler elipsoidal şekilde bir konidiofor ucunda tek sıra halinde uç uca dizilmiş zincir şeklinde oluşurlar, en uçta yer alanlar olgunlaşarak zincirden kopar ve atmosfere dağılır. Yaprak yüzeyinde çimlenerek sekonder bulaşmalara neden olurlar.

Yaşayış

Hastalık, yalnızca tarla döneminde görülür. Genellikle normal büyüklüğünü almış tütünlerin dip yapraklarında ortaya çıkar. Belirtiler, yaprakların daima üst yüzün-dedir. Başlangıçta 3-5 mm çapında yuvarlak beyaz lekeler halinde görünür. Daha sonra genişleyerek tüm yaprak yüzünü kaplayabilir. Yaprağın üst yüzü kül serpilmiş gibi bir durum alır. Hastalık için uygun koşullarda, belirtiler yaprak sapı, gövde ve çiçek kapsülünde de görülür. Hastalık tohuma geçmez. Hastalık zaman zaman ekonomik boyutlarda zarar yapabilmektedir. Üreticiler arasında ""Sarı"" ""Beyaz Küf gibi isimlerle tanınır. Tütün bitkisinin ürün olarak yararlanılan yerleri yaprakları olduğu için, küllemeden zarar gören bir yaprakta ürün kaybı, hastalığın kapladığı alanla eş değer ölçüdedir. Küllemeli bir yaprak, ticari değerden yoksundur. Hastalıklı yaprakların kimyasal yapısı büyük ölçüde değişmekte ve bu değişiklik yaprağın normal kurumasını önleyerek kaliteyi yok etmektedir. Ülkemizde tütün tarımı yapılan her yerde söz konusu hastalığı görmek mümkündür.

Kültürel Önlemler

Ağaç altlarına, bina gölgelerine, su tutan araziye tütün dikilmemelidir, Dikim normal aralık ve mesafe ile yapılmalı ve sık dikimden sakınılmalıdır, Son ellerin kırımında geç kalınmamalıdır, Tütün tarlalarının yakınlarında bamya, hıyar, kabak, kavun gibi sebze yetiştiriciliğinden mutlaka sakınılmalıdır. Bu mümkün değilse, sebze küllemelerine karşı mücadele yöntemleri mutlaka uygulanmalıdır, Tarladaki yabancı otlar temizlenmelidir, Dip yapraklar erken sıyrılmalıdır, Görülen küllemeli yapraklar koparılıp gömülmelidir.

Kimyasal Mücadele

İlaçlama yaprağın alt ve üst yüzünde ince bir film tabakası oluşturacak şekilde yapılmalıdır.

İlaçlama Zamanı

İlk külleme lekeleri görülür görülmez ilaçlamalara başlanır. Tek uygulama yeterli olabilir. Epidemi devam ederse 2. ve 3. ilaçlama 7-10 gün ara ile yenilenir.