Latincesi

Hastalık Tanımı

Çökerten hastalığına toprak kaynaklı birden fazla etmen neden olmaktadır. Rhizoctonia solani 'nin miselleri, dik açı oluşturacak şekilde yan dallar meydana getirir. Yan dallar üzerinde boğumun hemen yanında bir bölme bulunur. Miseller seyrek bölmeli, gençken renksiz, vakuollü ve sonradan sarımtırak, yaşlandıkça koyu kahverengine dönüşür. Fusarium spp.' nin miselleri dallı ve bölmelidir. Dallanma genellikle düzensizdir. Konidiler 3-5 bölmeli, orak şeklinde; mikrokonidiler tek hücreli, renksizdir. Alternaria tenuis 'in çok az dallanmış ve genellikle düzgün bir konidi zinciri vardır. Konidileri uzun, koyu esmer renkli enine ve boyuna bölmelidir. Belirli şekilde dikenlidirler. Bazen çatallı olan bir uzantıları vardır. Hastalık etmenleri toprakta ve topraktaki bitki artıklarında misel, konidi veya klamidospor gibi değişik şekilde kışlarlar. Toprakta var olan bu fungus bireyleri ekolojik koşullar uygun olduğunda fide döneminde bitkileri enfekte ederek hastalık belirtilerini oluştururlar.

Yaşayış

Hastalık, daha çok nemli havalarda ve tarlanın su tutan kısımlarında genç fidelerin yer yer sararması ile kendini gösterir. Hastalığın ilerlemesi ile bitkiler toprak yüzeyine devrilerek kurur ve ölür. Tarlada yer yer boşalmış alanlar oluşur. Hastalanmış ancak kurumamış bir bitki topraktan çekildiğinde kök boğazından aşağı kısmının iplik gibi incelmiş ve esmerleşmiş olduğu görülür. Anason ve susam dekar başına iyi gelir getiren endüstri bitkileridir. Çökerten hastalığı yakaladığı bitkiyi öldürdüğünden bazı alanların tamamen boşalmasına neden olmaktadır. Boşalan bu alanları tekrar ekmek mümkün olmadığından tarlanın o kısmından hiç ürün alınamamaktadır. Toprak kaynaklı olan bu hastalık etmenleri ülkemizde çok yaygındır.

Kültürel Önlemler

Toprağı kuru tutarak hastalık etmenlerinin çoğalmasına engel olan hububatla ekim nöbeti yapılmalıdır, Toprağın rutubetini gideren ve havalandıran iyi bir toprak işlemesi yapılmalıdır, Ekim toprak ve hava ısındıktan sonra ve tohumlar fazla derine gitmeyecek şekilde yapılmalıdır, Sık ekimden kaçınılmalıdır.

Kimyasal Mücadele

Serpme usulü ekimde ilaç toprak yüzeyine serpilir. Tohumla birlikte tohumun gömüleceği derinliğe karıştırılır. Karık usulü ekimde ilaç mibzerle tohum yatağına verilir.

İlaçlama Zamanı

İlaçlar, tohum ekimi yapılırken tohumla birlikte tohum yatağına verilmelidir.