Tarimziraat.com
Tarım ve Ziraat Bilgi Bankası
Toros Tarım Banner

Newcastle (Yalancı Veba) Hastalığı Nedeni :

Kanatlıların çok bulaşıcı, öldürücü, solunum, sindirim ve sinir sisteminde bozukluklar meydana getiren viral bir hastalığıdır. Zamanında teşhis konarak gerekli önlemler alınmazsa %90-100?e varabilen ölümlere yol açtığından büyük ekonomik zararlara neden olabilir.
İnfeksiyona, tavukların yanısıra hindi, güvercin, ördek, kaz, serçe, sülün ve diğer yabani kanatlılarda da rastlanmaktadır.
Etken: Newcastle hastalığının spesifik etkeni, Paramyxovirus (PMV-1) cinsine ait, negatif polariteli, segmentsiz, tek iplikçikli, zarflı ve RNA karakterinde bir genoma sahip virüstür (Newcastle virüsü). Virüsün sadece bir serotipi olmasına karşın değişik patotipleri bulunmaktadır. Birine karşı oluşan bağışıklık, diğerine karşı da koruma sağlayabilir.
Virüs, hasta hayvanların yumurtalarına vertikal olarak geçebilir ve böyle yumurtalardan yapılan aşılara da bulaşabilir. Newcastle virüsünün etrafında bulunan zarfın yüzeyinde peplomerler (hemaglutinin ve neuraminidase) bulunur. Bunlardan birincileri kanatlı alyuvarlarını aglutine ederler (hemaglutinasyon).
Virüs, doğal koşullara pek dayanıklı olmamasına karşın, uygun ortamlarda virüsle bulaşık materyaller içinde, direk güneş ışığının ulaşamadığı yerlerde, haftalarca canlı ve infektif kalabilmektedir. Antibiyotiklere duyarsız olan virüs, dezenfektanlardan değişik derecede etkilenir.
Bulaşma: Newcastle virüsü uyarlı konakçıya solunum, sindirim, deri ve göz konjoktivasından girerek hastalık meydana getirebilir. Virüsle bulaşık yem, su, sekretler, ekstretler ve diğer maddeler birer hastalık kaynağıdırlar.
Hastalığın hayvanlara naklinde başta insanlar (bakıcılar, ziyaretçiler vs.) olmak üzere yabani kuşlar (serçe, güvercin, kumru vs.), satın alınarak kümeslere konulan hasta, portör ve gizli ınfekte hayvanlar, kümesin tozlu havasında ve tozlar üzerinde bulunan virüs partikülleri, infekte aşılar, sokucu sinekler, kemiriciler, gaita, diğer canlı ve cansız materyaller (viyoller, malzeme, giyim eşyaları, kamyonlar, çizme v.s.) önemli rollere sahiptirler. Hastalık bulunan yakın çiftliklerden kuşlar, kemiriciler, havalandırma bacalarından çıkan tozlar, böcekler, rüzgar v.s, araçlarla kolayca taşınabilirler.
Newcastle virüsü hastaların burun akıntılarında, ağızdan gelen sıvılarla ve tıksırıklarla saçılan damlacıklarla, gaita ve yumurtalarla dışarı saç ılır. Hayvanların organ ve dokularında virüs bulunabileceğinden, donmuş etler aracılığıyla da bir ülkeden diğerine bulaşabilir. Hastalık her mevsimde çıkabilir. Ancak, stres faktörlerinin fazla olduğu, içinde gizli infekte ve portör hayvanların bulunduğu, koruyucu önlemlere dikkat edilmeyen kümeslerde infeksiyon daha kolay çıkar, yayılır ve öldürücü seyreder. Sürüde yeterli bağışıklığın olmaması veya birkaç duyarlı hayvanın bulunması hastalığın çıkması için yeterli nedeni oluşturur. Göçmen kuşlar ve hindiler de bulaşmada rol oynarlar.

Newcastle (Yalancı Veba) Hastalığı Belirtileri :

Hastalığın inkübasyon periyodu doğal koşullar altında 3-7 gün kadardır. Bu süre Virüsün virulensine, giriş yoluna ve konakçının duyarlılığına göre değişebilir.
Hastalığın klinik tablosu bazı yazarların açıkladığı formiara (Doyle tipi, Beach tipi, Beaudette tipi, Hitchner tipi) göre bazı farklar göstermekle beraber, genel olarak rastlanan arazlar şöyle özetlenebilir;
Gizli infeksiyonlar (subklinik infeksiyonlar, asemptomatik infeksiyonlar):
Çok tehlikeli olan bu formlarda, hayvanlarda herhangi bir klinik belirtiye rastlanmaz. Ancak, böyle hayvanlar virüsü saçtıklarından çok tehlikelidirler. Kronik hastalarda da benzer durum söz konusudur. Böyle hayvanlar kümeslerde her zaman hastalığın çıkış ve yayılışında rol oynarlar.
Klinik belirtilerin görülebildiği formlar: Bu formda hastalarda durgunluk, iştahsızlık, zayıflama, tüylerde kabarıklık, yumurta veriminde azalma, ishal, hızlı ve hırıltılı solunum, başın sağa-sola, yukarı-aşağı inmesi, tikler, tortikolis, kanatların düşmesi, bacaklarda felçler, öksürük, tıksırık, burundan ve gözlerden akıntıların gelmesi, yumurtaların dış ve iç kalitesinde bozukluklar gözlenebilen belli başlı semptomlar arasında bulunmaktadır. Ancak bütün klinik arazların hepsini bir hayvanda gözlemlemek mümkün değildir. Doğaldır ki, böyle durumların görülmesinde esas faktör virüs (virulens, miktar, giriş yolu) ile konakçıya (yaş, ırk, genetik, bağışıklık, vs) bağımlıdır.
Otopside, bezel midede ve bağırsaklarda kanamalar, bağırsakta ülserler, solunum sistemi mukozasında hiperemi ve kanamalar ve kanlı mukoid salgı, hava keselerinde bulanıklık, matlaşma ve kalınlaşma, kalp kasında kanama odakları, yumurta foliküllerinde kanamalar başlıca rastlanan patolojik bozukluklar arasındadır.
Teşhis: İnfeksiyonun teşhisi amacıyla hasta hayvanlardan yeteri miktarda laboratuara gönderilir. Burada hastalığın klinik tablosu ile ölen veya öldürülenlerin otopsi bulguları, yapılan izolasyon, identifikasyon ve serolojik yoklamalar ile birlikte değerlendirilerek karar verilir. Yeni ölmüş olanlar, sadece otopsi tablosunu incelemek ve zorunluluk varsa marazi madde almak için kullanılabilir.
Ayırıcı teşhis için Newcastle?a benzeyen bazı hastalıklar (İnfeksiyoz coryza, l.sinusitis, Mycoplasmosis (CRD), Pasteurellosis, l.bronchitis, İ.laryngotracheitis, Çiçek, Marek, Vitamin A noksanlığı gibi) hastalıklar dikkate alınmalı ve bunlardan ayrılmalıdır. Yumurta kalitesindeki bozulmalar yönünden de EDS-76 ve IB ile benzerliği vardır. Klinik tablo ve otopsi bulguları Avian influenza (Tavuk vebası) ile benzerlik gösterir.
Laboratuarda yapılacak muayeneler, etkenin izolasyonu, identifikasyonu, serolojik yoklamaları (HI, NT vs), ile gerekirse deneme hayvanlarına yapılacak inokülasyonları kapsamaktadır.

Newcastle (Yalancı Veba) Hastalığı Tedavi Yoları/ Sağaltım :

Newcastle viral bir etken olduğu için antibiyotik ve kemoterapötiklerle sağaltımı yapılamaz.
Koruma ve Kontrol: Hastalık çıktığında Tarım ve Köyişleri Bakanlığı?nın çıkardığı ?Kanatlılarda Yalancı Tavuk Vebası hastalığına karşı korunma ve savaş yönetmeliği? uyarınca işlem yapılır. ihbarı mecburi hastalıklar arasındadır. Hastalık çıktığında;
? İnfeksiyon kümeslerde tektük olgular halinde ise, hastalar, hasta görünümlü olanlar hemen ayrılır. Geri kalanlara aşı yapılır.
? İnfeksiyon yayılma eğilimi gösteriyorsa, ölenler de fazla ise, hastalar ve hasta görünümlü olanlar ayrılarak geri kalanlar kasaplığa sevkedilir. Hiç hastalık çıkmayan kümesler, eğer aşılı değillerse hemen aşılanırlar.
? Hastalık çıkan ve aşılanan kümesteki hayvanlar, eğer varsa dezenfekte edilirler.
? Stres faktörleri ortadan kaldırılır ve iyi bir bakım-besleme uygulanır.
? Kümeslerde her türlü önlem uygulanır.

 

 

Yorumlar (17)

Önceki yorumları göster >>

teşekür ederim. çok güzel anlatmışsınız. ayrıca yalancı vebenın insanlara herhangi bir zararı olmayacağınıda belirtseydiniz.

hakan yılmaz | 09 Haziran 2012 Cumartesi , 22:01 | hakanmalatya@gmail.com | 0 532 713 87 80

herşey iyi güzelde bunun hapı ilacı yokmu. tavuklar ölüyo. veteriner bir toz verdi hiç faydası olmadı. aşıda en az 1000 hayvanlık var diyorlar. . bizim evde 10-15 tane var buna ilaç yokmu kesin etkili. . .

halil demirok | 02 Aralık 2012 Pazar , 13:28 | hhhhddd@mynet.com | 05054317772

arkadaşlar şuanda göynücek-amasya cevresinde yaygın tavuk ölümleri var veterinere sordum bilmediğini söyledi bunun önlemi yada ilacı varmı

hasan erol | 22 Şubat 2013 Cuma , 15:16 | yesil061061061@hotmail.com |

newcastle nd (yalancı veba) aşı arıyorum lütfen yardımcı olumusunuz. tavuklar için

turhan çolak | 02 Mayıs 2013 Perşembe , 13:29 | turhankzm@ttmail.com | 5435253127

köy tavuklarım var her sene 50. 100 arası civcic oluyo yumurtlama dönemine gelince bi hastalık geliyo. 8 - 10. tane tavuk kalıyo hersene aynı. 40 çeşit ilaç alıyorum. gene ölüyo ziraat hastanesinede götürdüm sağlıklı bilgi vermiyorlar. hiç bakmadan muayene yapmadan bi ilaç yazıyorlar. bu bizim ülkede okuyan ziraatcılar sadece bakıp başından defetmek içinmi okuyor.

mustafa kala | 29 Temmuz 2013 Pazartesi , 15:57 | grydrl@hotmail.com | 05377046389

Kümesimde tavuklarım ölmeye başladı. Şuan halihazırda 3 tane hasta var. Hastalığın tedavi kısmında sadece hasta olmayanlar için aşı yapılmalıdır vs. demişsiniz. Hasta olanları iyileiştirmenin bir yolu yok mu. Hayvanlar çok kötü acı çekiyor. Bir ilaç, aşı vs. bir şey yok mu bunun tedavisi. Lütfen yardımcı olunuz. En yakın zamanda cevabınızı bekliyorum. Teşekkürler

Özgür Şanlı | 05 Ağustos 2013 Pazartesi , 06:28 | crywolf073@gmail.com |

saten ası ve antıbıyotıkler hayvnların ımmun sıstemlerını ıyıce zayıflatıyor adamlar cok ıyı pazar yapmıslar. bız bızım cıftlıgımızde ası antıbıyotık vıtamın kullanmadıgımız halde bırısı canlı bı yapı ver tamamen tavugu oranaık yapıyor analız hıc bır sıkıntı olmadı olması gereken tavuk dedıler hele tadı babam senler oncekı cocuklugumda kı lezzet dedı cığ atması yok tıkrısık kesıldı yem yemesı artı bırımde bıraktı hayrete dustuk bızde ası yok antıbıyotık vıtamın kullanmadık

mehmet aydın | 23 Kasım 2013 Cumartesi , 23:44 | denizlili_saglikci_@hotmail.com | 05422137477

Merhaba ben broiler ureticisiyim benim tavuklarda hirinti ve eklemlerde sisme var hangi ilaclar iyi geliyo ve korunma yollari nelerdir yanitlarsaniz sevinirim

ahmet cak | 05 Haziran 2014 Perşembe , 18:53 | ahmetcak20@gmail.com | 5364412775

arkadaşlar benimde hasta oldu saf bal veya pekmezin içine limon sıkıp aspirinde ekleyip tavuğa gün boyu içirdim çok şükür kurtuldu. Yani anlayacağınız vücut direncini artırmak gerekiyor saygılar

kenan özdemir | 24 Temmuz 2014 Perşembe , 14:24 | kenan-ozdemir@hotmail.com.tr |

Benim toplam 7 tavuk 18 civcim var suanda 5 tane tavuk 13 civcim kaldi ne yapmam lazim yardiminizi ve bilginize ihtiyacim yoksa ntavuk ne civcim kalacaklutfen yardimci olunuz

ertugrul alpkaya | 26 Temmuz 2014 Cumartesi , 19:01 | ertugrul-alpkaya@hotmail.com |

Yorum Yaz

Adınız Soyadınız
E-mail Adresi
Telefon Numarası
Yorumunuz
Yandaki kutucuğa 732 Yazınız
Sponsorlu Bağlantılar
Son Forum Paylaşımları

Bu sene dalında elma fiyatları ne olur (5 yorum)

Patateste mildiyo hastalığının çaresi (12 yorum)

Bu yıl kirazlarda meyve tutumu ve verim nasıl (23 yorum)

Limonu depoda uzun süre nasıl dayanıklı tutarız (6 yorum)

Limonda tripsle nasıl mücadele edilir (9 yorum)

Diğer forum başlıkları >>


 

ÖNE ÇIKAN HABERLER
Çaykur 2014 Yılı Budama Bedellerini ödüyor
2015 yılı buğday alım fiyatı ton başına 862 lira
Uruguay'dan ithal edilen bir gemi dana Bandırma Limanı'na geldi
2015 yılı mazot gübre ve toprak analizi desteği başvuruları başladı.