Zirai Karantina Yönetmeliği

BİRİNCİ BÖLÜM : Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar

Amaç

Madde 1 - Bu Yönetmelik; ihraç ve ithal edilen, transit geçen ve yurt içinde bir yerden diğer bir yere taşınan bitki ve bitkisel ürünlerden zirai karantina muayeneleri için gerekli numunelerin alınmalarının usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.

Kapsam

Madde 2 - Bu Yönetmelik; numune almaya yetkili kurumları, kişileri ve numune almanın esasları ile ilgili hususları kapsar.

Hukuki Dayanak

Madde 3 - Bu Yönetmelik; 15/05/1957 tarihli ve 6968 sayılı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Kanununun 8, 10, 11 ve 13 üncü maddeleri ile 06/08/1964 tarihli ve 6/3346 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Zirai Karantina Tüzüğünün 53 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

Madde 4 - Bu Yönetmelikte geçen:

Bakanlık : Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,

Genel Müdürlük : Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,

Müdürlük : Tarım ve Köyişleri Bakanlığı İl ve İlçe Müdürlükleri ile Zirai Karantina Müdürlüklerini,

Laboratuvar : Kamu kuruluşları ile tüzel kişilere ait, gerekli muayene ve analizleri yapabilecek, Bakanlıkça onaylanan ve yetkili kılınan müesseseleri,

İnspektör : İthal ve ihraç edilen ve transit geçen bitki ve bitkisel ürünlerin kontrollerini ve bunlarla ilgili işlemlerini yaparak, gerekli belgeleri düzenleyen, konusunda eğitim almış zirai karantina inspektörünü,

Bitki : Her türlü bitkilerle bunların ürünleri, tohum, fide, fidan, çelik, aşı kalemi, yumru, kök, soğan, meyve, çiçek, yaprak, doku, aşı gözü ve diğer her türlü parçalarını,

Bitkisel Ürün : İşlenmemiş veya bitki özelliğini kaybetmeyecek kadar basit bir işlem geçirmiş bitkisel orijinli ürünleri,

Bitkisel Sanayi Ürünü: Bitkisel ürünlerin, bir sanayi tesisinde herhangi bir işleme tabi tutulması sonucu oluşan yeni ürünleri,

Numune : Muayene edilecek bitki ve bitkisel ürünlerden, bu Yönetmelikte belirtilen esaslar dahilinde alınan örneği,

Paçal : Muayene edilecek ürünün tamamını temsil etmek üzere tesadüfi örnekleme metoduna göre seçilen ürün örneklerinin belli bir oranda karıştırılmasını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM : Numune Alma Yetkisi, Genel Kontrolü ve Numune Alma Esasları

Numune Alma Yetkisi

Madde 5 - Zirai karantina muayenesi ile ilgili numuneleri, Bakanlığın zirai karantina hizmetlerini yürüten İl ve İlçe Müdürlükleri ile Karantina Müdürlüklerinde görevli inspektörler almaya yetkilidir.

Genel Kontrol

Madde 6 - İnspektör, öncelikle kontrolü istenen bitki ve bitkisel ürünler ile bunların bulundukları ortam ve ambalajlarının genel kontrolünü yapar.

Numune alınmasına ve herhangi bir işleme tabi tutulmasına gerek görülmeyen ürünlerin ve ambalajlarının kontrolü yerinde yapılır. Ancak, bu materyallerin genel kontrolü esnasında şüphe duyulması halinde bulaşık olduğu tahmin edilen kısımdan teşhis için numune alınır.

Numuneler, her parti ve her bitki çeşidi için ayrı ayrı olmak üzere malın tamamını temsil edecek nitelikte ve tesadüfi olarak örnekleme metoduna göre hazırlanan paçaldan alınır.

Mal sahibi veya yetkili temsilcisi, numune almakla görevli inspektöre gerekli miktarda numuneyi vermek mecburiyetindedir.

Dökme Ürünlerden Numune Alma Esasları

Madde 7 - İnspektörün genel kontrolünden sonra, laboratuvar kontrolü gerektiren dökme halindeki bitki ve bitkisel ürünlerden aşağıdaki esaslara göre numune alınır:

a) 25 tona kadar olan partilerin üst, orta ve alt kısımlarından sondajla en az birer kg. alınarak yapılan paçaldan 1 kg numune alınır.

b) 25-100 ton arasındaki partilerin üst, orta ve alt kısımlarından en az ikişer defa ve en az birer kg alınarak yapılan paçaldan 2 kg numune alınır.

c) 100-1000 ton arasındaki partilerin üst, orta ve alt kısımlarından dörder defa ve en az birer kg olmak üzere alınarak yapılan paçaldan 3 kg numune alınır.

d) 1000 tondan fazla olan partilerin üst, orta ve alt kısımlarından beşer defa ve en az birer kg alınarak yapılan paçaldan ilk 1000 ton için 3 kg, daha sonraki her 1000 ton için ise 1 kg numune alınır.

Çuvallanmış Bitki ve Bitkisel Ürünlerden Numune Alma Esasları

Madde 8 - İnspektörün, genel kontrolündan sonra şüpheli gördüğü hallerde çuval sayısının %2'si ürünün durumuna göre tesadüfi olarak açılır ve en az 1 er kg numune alınır. Bu örneklerden yapılan paçaldan aşağıda belirtilen esaslara göre analiz yapılmak üzere numune alınır:

a) İç ve kabuklu fındık, ceviz, badem ile kuru incir, üzüm, kayısı ve benzeri kuru meyvelerden;

1 - 100 çuvala kadar en fazla 0,5 kg,

2 - 100-500 çuvala kadar en fazla 1 kg,

3 - 500-1000 çuvala kadar en fazla 1,5 kg,

4 - 1000 çuvaldan fazlası için en fazla 2 kg,

numune alınır.

b) Hububat, bakliyat, un ve unlu maddeler, küspe, çiğit, kepek, tırnak, öğütülmüş palamut, harnup, ayçiçeği ve benzeri tohumlar ile bitki parçalarından;

1 - 100 çuvala kadar en fazla 1 kg,

2 - 100-500 çuvala kadar en fazla 2 kg,

3 - 500-1000 çuvala kadar en fazla 3 kg,

4 - 1000-10000 çuvala kadar en fazla 4 kg,

5 - 10000 çuvaldan fazlası için en fazla 5 kg

numune alınır.

c) Balyalı pamuk, tütün ve benzeri ürünlerden;

1 - 100 balya veya denk için 3 balya veya denk,

2 - 100-500 balya veya denk için 5 balya veya denk,

3 - 500-1000 balya veya denk için, 10 balya veya denk,

4 - 1000'den fazla her 1000 balya veya denk için 5 balya veya denk

açılarak yerinde muayene edilir. İnspektörce şüpheli görüldüğü hallerde laboratuvar muayenesine tabi tutulur.

Sandıklanmış ve Kasalanmış Bitki ve Bitkisel Ürünlerden Numune Alma Esasları

Madde 9 - Ürün işleme mahallinde ambalajlanmadan önce inspektör tarafından kontrol edilir. Çeşitli nedenlerle ambalajlanma sırasında kontrole tabi tutulamayan veya ihracı geciken partilerde, sandıklanmış ve kasalanmış bitki ve bitkisel ürünlerin %2 si açılır, muayene edilir. İnspektörün şüpheli gördüğü hallerde, alınacak en az 1 er kg örneklerden yapılan paçaldan;

a) 100 sandık veya kasaya kadar en fazla 0,5 kg,

b) 100-500 sandık veya kasaya kadar en fazla 1 kg,

c) 500-1000 sandık veya kasaya kadar en fazla 1,5 kg,

d) 1000 sandık veya kasadan fazlası için ise 2 kg

numune alınır.

Yaş Meyve ve Sebzeler ile Kesme Çiçekten Numune Alma Esasları

Madde 10 - Ürün, işleme mahallinde ambalajlanmadan önce kontrol edilir. Ambalajlanma sırasında, çeşitli nedenlerle kontrole tabi tutulamayan veya ihracı geciken partilerde, her 100 ambalajdan 2 adedi açılarak kontrol edilir. İnspektörün şüpheli görmesi halinde teşhis amacıyla örnek alınır ve laboratuvara gönderilir.

Kurutulmuş Sebzelerden Numune Alma Esasları

Madde 11 - Kontrolü istenen kurutulmuş sebzelerin ağırlığının %1'i incelenir. Şüpheli görüldüğü hallerde incelenen materyalin %2'si kadar numune alınır.

Üretme ve Teksir Maddelerinden Numune Alma Esasları

Madde 12 - Tohumluk ve diğer üretme ve teksir maddelerinden aşağıdaki esaslara göre numune alınır:

a) Tohumluklar:

Tohumlar çuval, paket ve benzeri şekilde ambalajlanmış ise dane büyüklüğü dikkate alınarak hazırlanan ve Ek-1 de verilen ağırlıkta partilere ayrılır. Her bir partiden Ek-2 de belirtilen miktar kadar örnek alınır, paçal yapılarak yine Ek-2 deki miktar kadar numune alınır, numuneler incelemeye tabi tutulur.

Eğer örnek yığın veya dökme ise her bir partiden EK-3 de belirtilen sayıda numune alınır. Alınan bu numuneler paçal haline getirilir, bu karışımdan EK-2 de belirtilen miktarda numune alınır ve incelemeye tabi tutulur.

Yığın veya dökme halinde gelen tohumluğu taşıyan aracın birbirine bağımsız bölümleri bulunduğu takdirde, bu bağımsız bölümlerin her birinden paçal yapmak üzere EK-3 de belirtilen sayıda numune alınır. Alınan numuneler bir partiyi temsil edecek şekilde karıştırılarak, yapılan paçaldan yine EK-2 de belirtilen miktar kadar numune alınarak incelemeye tabi tutulur.

b) Çiçek soğanı, yumru, rizom, fidan, fide, aşı kalemi ve benzerleri;

Küçük partilerin bütün orjinal ambalajları açılarak muayeneye tabi tutulur. Büyük partilerde kasalı veya çuvallı olanlarının muayenesi için %10 u açılarak muayene edilir. Muayene edilen materyalin %2 si kadar numune alınarak laboratuvara gönderilir.

Bitkisel Sanayi Ürünlerinden Numune Alma Esasları

Madde 13 - Bitki özelliğini kaybettirecek şekilde işlenmiş, konserve edilmiş mamul veya yarı mamul ürünler makroskopik olarak kontrol edilir.

Tomruk, Kütük ve Keresteden Numune Alma Esasları

Madde 14 - Kütük, tomruk ve kerestenin yerinde muayenesi esastır. Laboratuvar kontrolü için örnek almak gerekirse, hastalık ve zararlı ile bulaşık kısmından kesilerek numune alınır.

Elyaf Halindeki Bitkiler ve Ambalaj Malzemesinden Numune Alma Esasları

Madde 15 - Elyaf halindeki bitkiler ile ambalaj malzemeleri genel olarak kontrol edilir. Şüpheli durumda laboratuvar muayenesine tabi tutulur.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM : Numunenin İadesi, Saklanması, Değerlendirilmesi İmhası ve Son Hükümler

Numunenin Gönderilme ve Muhafaza Esasları

Madde 16 - (Değişik madde: 21/11/2002 - 24943 S. R.G. Yön./1. md.)(*)

Analiz için alınan örnek analize gönderildiğinde şahit numune örneği alan müdürlükte kalır. Analiz sonucunun temiz çıkıp fiili ithalatın gerçekleştiği andan itibaren şahit numune firmaya mühürlü olarak teslim edilir. (Organik gübre, soğan, patates, fide, fidan gibi saklanması özel ortam gerektirenler hariç)

Numuneler analiz için ilgili kuruma firma ile gönderilmez. Müdürlükçe elden teslim edilir veya kargo ile gönderilir.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

NOT : (*) 21/11/2002 tarih ve 24943 sayılı R.G.de yayımlanan Yönetmeliğin 1. maddesi ile değiştirilen madde için Tarihçeye bakınız.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

TARİHÇE : 1 - 21/11/2002 tarih ve 24943 sayılı R.G.de yayımlanan Yönetmeliğin 1. maddesi ile değiştirilen madde metni:

Madde 16 - Usulüne uygun olarak alınan numuneler Yönetmeliğin EK-4 ünde belirtildiği şekilde etiketlenir, ambalajlanıp mühürlenerek dairesi veya firmasınca en seri şekilde tahlile gönderilir. Yapılacak laboratuvar tetkiklerinden sonra 3 ay süreyle muhafaza edilir. Bu süre sonunda sahibince talep edilirse bozulmamış numuneler iade edilir. Bozulmuş numuneler ise tutanakla imha edilir. Bozulmamış ve sahibi tarafından iadesi talep edilmemiş numuneler, süresi sonunda hayır kurumlarına bedelsiz olarak tutanakla devredilir veya döner sermaye işletmesi aracılığıyla satış yapılır.

Alınan numuneler için numune bedeli olarak mal sahibine ücret ödenmez.

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

İtiraz

Madde 17 - (Değişik madde: 11/04/2002 - 24723 S. R.G. Yön/1. md.) Mal sahibi veya temsilcisi, bu Yönetmelik esaslarına göre alınacak numunelerin muayene sonucuyla ilgili itirazlarını, sonucun kendisine bildirilmesinden sonra 7 gün içerisinde, numuneleri alan ilgili Müdürlüğe yazılı olarak yapar.

Müdürlük, itirazı kabul eder ve analizi yapan Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürlüğüne ikinci analizin yapılacağını bildirir. Bu Enstitüdeki görevli konu uzmanı ile ikinci analizin yapılacağı Enstitünün bir uzmanından oluşan komisyon, şahit numunenin analizini yapar. Bu analiz sonucu kesin olup, bu sonuca itiraz edilemez. İtirazla ilgili olarak yapılacak analize ait masraflar mal sahibince ödenir.

Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat

Madde 18 - 28/04/1965 tarihli ve 11985 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Bitkilerden Numune Alma Usul ve Miktarı Hakkındaki Yönetmelik" yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

Madde 19 - Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 20 - Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.

EKLER

EK 1 -

NUMUNE ALMAYA ESAS OLACAK TOHUMLUK PARTİLERİNİN AZAMİ AĞIRLIKLARI

Tohumluk Partisinin Azami

__________________________

Bitki Cinsi Ağırlığı (Kg.)

_________________________ ______________

Buğday 20000

Arpa 20000

Yulaf 20000

Çavdar 20000

Mısır 50000

Çeltik 10000

Sorgum 5000

Mercimek 10000

Nohut 20000

Ayçiçeği 20000

Pamuk 10000

Soya 20000

Şeker pancarı 20000

Yerfıstığı 5000

Tütün 50

Susam 100

Kolza 5000

Ispanak 1000

Sebze pancarı 1000

Baş salata 100

Marul 100

Karnıbahar 100

Lahana 100

Turp 100

Hıyar 500

Kabak 500

Karpuz 500

Kavun 500

Bakla 5000

Bezelye 20000

Fasülye 20000

Pırasa 100

Domates (Hibrit) 20

Soğan 100

Sarmısak (baş) 1000

Soğan (Arpacık) 500

Soğan (Tohum) 100

Bamya 100

Biber 100

Domates 100

Patlıcan 100

Havuç 500

Semizotu 100

Fiğler 20000

Korunga 20000

Yemlik pancar 20000

Yonca 1000

Ak üçgül 20000

Maydanoz 20

Dere otu 20

Roka 20

Bal Kabağı 500

Şalgam 100

EK - 2

KARANTİNA İNCELEMESİNE TABİ TUTULACAK NUMUNELERİN ASGARİ MİKTARLARI

Tohumun İsmi Temsili numune(gram)

__________________ ____________________

Buğday Arpa, Yulaf 1500

Çavdar

Mısır 1000

Çeltik 1000

Sorgum 1000

Mercimek 1000

Nohut 1000

Ayçiçeği 500

Pamuk 750

Yer fıstığı 1500

Soya 1000

Şeker pancarı 200

Susam 15

Tütün 2

Kolza 100

Ispanak 50

Sebze pancarı 150

Baş salata 40

Marul 40

Karnıbahar 20

Lahana 20

Turp 60

Hıyar 100

Kabak 250

Karpuz 250

Kavun 150

Bakla 1500

Bezelye 1000

Fasülye 1000

Pırasa 15

Soğan (Arpacık) 1000

Soğan (Tohum) 15

Sarımsak 15

Semizotu 15

Bamya 20

Biber 30

Domates 20

Patlıcan 30

Havuç 10

Mavi ayrık 50

Yüksek otlak ayrığı 50

Kır ayrığı 50

Otlak ayrığı 50

Brom 30

Çayır salkım otu 10

Çim 100

Domuz ayrığı 30

Kamışsı yumak 20

Koyun yumağı 20

Kırmızı yumak 20

Kelp kuyruğu 15

Tavus otu 10

Tilki kuyruğu 30

Yabani otlak ayrığı 30

Yumrulu kanyaş 30

Adi fiğ 250

Koca fiğ. 250

Tüğlü fiğ 250

Macar fiği 250

Gizli fiğ 250

Yonca 100

Korunga 500

Ak üçgül 30

Yemlik pancar 200

Maydanoz 4

Dere otu 4

Roka 4

Bal kabağı 250

Şalgam 70

Köpek dişi 10

EK - 3

YIĞINDAN (DEPO, VAGON) NUMUNE ALINMASINA ESAS OLACAK STANDART BÜYÜKLÜKLER

Tohumluğun Ağırlığı: Numune Adedi

______________________ ____________________________________

50 Kg.dan küçük En az 3 adet numune,

50-500 Kg. En az 5 adet numune,

500-3000 Kg. Her 500 Kg. için 1 numune alınır,

3000-20.000 Kg. Her 1000 Kg. için 1 numune alınır,

20.000 Kg.dan fazla ise Her 2000 Kg. için 1 numune alınır,

EK 4 -

NUMUNE ETİKETİ ÖRNEĞİ

Bitki veya bitkisel ürünün cinsi, çeşidi :.........................

Bitki veya bitkisel ürünün toplam mik. (kg/adet):.........................

Bitki veya bitkisel ürünün ambalaj şekli :.........................

Bitki veya bitkisel ürünün menşei :.........................

Gönderenin adı ve adresi :.........................

Alıcının adı ve adresi :.........................

Bitki Sağlık Sertifikası Nosu :.........................

Numunenin alındığı tarih :.........................

Numunenin alındığı yer :.........................

Numune miktarı (gram) :.........................

Numuneyi alanın adı, soyadı ve açık adresi :.........................